Alle tien de vragen
Voor ouders van een kind dat zichzelf beschadigt.
Waarom snijdt mijn kind zichzelf?
Zelfbeschadiging kan tijdelijk spanning verminderen, controle geven, leegte doorbreken of uitdrukken hoe moeilijk het gaat. De functie verschilt per jongere. Vraag: “Wat verandert er voor jou op dat moment?”
Is het bedoeld om aandacht te krijgen?
Neem het altijd serieus. Ook als je kind hiermee probeert te laten merken dat het hulp nodig heeft, vraagt dat om steun. Vermijd het etiket “aandacht zoeken”; het kan vertellen moeilijker maken.
Betekent het dat mijn kind dood wil?
Niet automatisch. Zelfbeschadiging en gedachten aan zelfdoding kunnen wel samengaan. Vraag rechtstreeks: “Denk je ook weleens dat je niet meer wilt leven?” Neem een ontkennend antwoord serieus, maar blijf alert op veranderingen.
Wat zeg ik als ik het ontdek?
“Ik maak me zorgen en wil begrijpen wat er gebeurt. Je krijgt geen straf omdat je het vertelt. We zorgen eerst dat je veilig bent.”
Moet mijn kind beloven te stoppen?
Een belofte biedt geen betrouwbare veiligheid en kan schaamte vergroten wanneer het opnieuw gebeurt. Maak concrete afspraken over steun, veilige acties en wie bereikbaar is. Stel samen met een hulpverlener een veiligheidsplan op.
Moet ik spullen waarmee mijn kind zich kan verwonden weghalen?
Bespreek samen hoe je toegang beperkt en leg uit dat dit om veiligheid gaat. Doe dit in afstemming met de behandelaar. Bij direct gevaar handel je meteen en schakel je hulp in. Alleen spullen weghalen behandelt de onderliggende problemen niet.
Wat als mijn kind niet wil praten?
Bied andere manieren aan: appen, schrijven, wandelen of praten met een andere vertrouwde volwassene. Je kunt zeggen: “Je hoeft niet alles te vertellen, maar ik wil wel weten of je nu veilig bent.”
Is het mijn schuld?
Zelfbeschadiging heeft meestal geen eenvoudige verklaring. Schuld zoeken helpt weinig. Wel kun je samen onderzoeken welke omstandigheden het moeilijk maken en wat jij kunt veranderen of ondersteunen.
Hoe reageer ik als het opnieuw gebeurt?
Eerst verzorging en veiligheid. Later rustig terugkijken: “Waar liep het op? Wat hielp een beetje? Waar was meer steun nodig?” Houd vertellen mogelijk, ook na een terugval.
Wanneer is professionele hulp nodig?
Bespreek zelfbeschadiging met de huisarts of behandelaar, ook als verwondingen klein lijken. Bij actuele dreiging of twijfel over veilig blijven: direct huisarts of huisartsenpost. Bij ernstige verwondingen of onmiddellijk levensgevaar: 112.
Bij een ernstige verwonding, hevige bloeding of onmiddellijk levensgevaar: 112. Bij actuele dreiging van zelfbeschadiging, suïcideplannen of twijfel of je kind veilig kan blijven: bel direct de huisarts of huisartsenpost en blijf bij je kind. Bij gedachten aan zelfdoding kun je ook bellen met 113 (gratis: 0800-0113) of chatten via 113.nl. Dit vervangt spoedzorg niet.